Jaarprogramma lezingen seizoen 2017 - 2018

Jaarprogramma 2017 - 2018

Donderdag 12 oktober 2017

Lezing door Sander Wassink over: ‘De bloedwreker is achter u’. Een aanslag door radicale wederdopers in het Westland (1536).

‘De heiligen worden gered. Voor de ongelovigen is er geen ontkomen. Haast u om uw levenswil…De bloedwreker is achter u’. Deze onheilspellende woorden werden in de historische roman van G.C. Hoogerwerff in de mond gelegd van Jan van Batenburg (1495-1538), een berooide edelman die in de jaren 30 van de zestiende eeuw aan het hoofd stond van een groep radicale wederdopers. De Batenburgers, of ‘Zwaardgeesten’, trokken rovend en moordend door de Nederlanden: alles was geoorloofd om de wereld te zuiveren van ongelovigen en de komst van het Nieuwe Jeruzalem een handje te helpen.

Deze vertegenwoordigers van de ‘radicale vleugel van de Reformatie’ luisterden niet naar de wereldlijke en geestelijke overheden.. Wat dit betekende werd duidelijk toen wederdopers in 1534 de macht grepen in Münster. Hier moest het Nieuwe Jeruzalem tot stand komen. Behalve de volwassendoop was een sterke focus op de Apocalyps kenmerkend voor deze lieden. De Münsterse wederdopers stonden onder leiding van de Leidse Jan Beukelsz. Al snel liet ‘Koning Jan’ boodschappers uitgaan: geloofsgenoten in de Nederlanden moesten naar Münster komen om hulp te bieden tegen de bisschoppelijke troepen die Münster belegerden. Duizenden dopers, waarvan tientallen uit het Westland, gaven gehoor aan die boodschap.

Nadat Münster heroverd was door de bisschop vielen de wederdopers in splintergroeperingen uiteen. Enkelen van hen pleegden in de periode 1535-1536 een reeks aanslagen in de Nederlanden. Een grote aanslag van doperse naaktlopers vond plaats op 10 mei 1535 in Amsterdam. In maart 1536 verscheen er een doperse profeet aan de rand van het dorp Poeldijk. Deze ‘Coninck van Yseraël’ vertelde, in trance van een Goddelijk visioen en rillend over zijn hele lichaam, dat de wrake Gods nabij was… De overheden stonden op scherp en reisden door de streek, jacht makend op dopers. Ook in Maasland dienden gerechtsdienaren zich regelmatig aan. Hoe liep het doperse oproer in Poeldijk af? Werden er Maaslandse dopers in de kraag gevat en wat geloofden deze lieden precies? Tijdens de lezing wordt uitgebreid stilgestaan bij deze vragen.

Woensdag 22 november 2017

Lezing door Frits van Ooststroom en Ineke Vink over resp.: ‘Versieringen aan Midden-Delflandse boerderijen’ en ‘Rondgang langs geveldetails en ander straatmeubilair in Maassluis’   

De lezing voor de pauze gaat over een bijzonder aspect van Midden-Delflandse boerderijen, namelijk het ‘versieren’ van de boerderij door middel van witte sierplinten met oranje bies, versieringen in het metselwerk en kleurrijk geschilderde kozijnen en raamroeden. Dit alles blijkt behoorlijk streekgebonden te zijn

Na de pauze neemt Ineke Vink ons in haar presentatie mee op een wandeling langs gevels, gevelstenen, kunst en ander straatmeubilair in Maassluis. Niet alleen aan de boerderijen van Delfland, ook ‘in de stad’ zijn verrassende en bijzondere details te zien aan huizen. Van gedecoreerde hardstenen sierplinten tot ingenieus vlechtwerk van bakstenen. Van oude sierlijke straatlantaarns tot abstracte naamloze kunst, niets blijft u bespaard. Na deze lezing zullen details, waar u altijd achteloos aan voorbij bent gelopen, voortaan uw aandacht vragen.

Donderdag 25 januari 2018

Lezing door Leon Bok over: ‘Maasland in het perspectief van de funeraire ontwikkeling in Nederland’ 

 

Maasland kent vanaf de middeleeuwen vier begraafplaatsen. Wellicht dat er voorafgaande aan het oude kerkhof nog een oudere begraafplaats is geweest maar vier kennen we in ieder geval en zijn ook nog tastbaar aanwezig. Hoe verhoudt Maasland zich ten opzichte van de funeraire ontwikkelingen in de rest van Nederland? Wat kunnen we nog laten zien van de oudste sporen van begraven in Maasland en waren er hier misschien ontwikkelingen die  anders waren dan wat er in de omgeving gebeurde? Of zijn er gebeurtenissen geweest die speciaal op de begraafplaats hun sporen hebben nagelaten? Naast het schetsen van de ontwikkeling in Nederland en specifiek in Maasland zal ook ingegaan worden op de funeraire symboliek die op begraafplaatsen in Maasland gevonden wordt en de betekenis daarvan. Ook zal worden gekeken naar de verschillende materialen die gebruikt zijn voor de grafmonumenten en hun vormgeving.

De heer Bok zal zo veel mogelijk vertellen en voorbeelden aanhalen die de aanwezigen bij wijze van spreken de volgende morgen zelf kunnen gaan bekijken.

Woensdag 21 maart 2018

Lezing door Lisanne van den Bulk over: ‘De intercity van de Gouden Eeuw: de Delflandse trekvaart’.

In 1645 werd de trekvaartverbinding tussen Delft en Maassluis opgestart. Er was behoefte aan een snellere verbinding, zodat de verse vis uit Maassluis op tijd op de afslag in Delft zou aankomen. Een trekvaartverbinding hield in dat de schuiten niet langer afhankelijk waren van onvoorspelbare winden of mensenkracht, maar dat de schuiten nu op geregelde tijden vertrokken en door paarden langs de oevers van het water werden getrokken; een innovatie in die tijd. Helaas gold dit niet voor Maasland, want deze nieuwe snelle verbinding ging - tegen de wens van de bewoners in - juist om het dorp heen in plaats van erdoor. Uiteindelijk zag men ook in Vlaardingen de voordelen van zo’n trekvaartverbinding en in 1654 werd de stad aangesloten op het vaarnetwerk, waarmee de ‘Delflandse trekvaart’ zijn uiteindelijke traject verkreeg. Deze vaarverbinding heeft tot het einde van de negentiende eeuw bestaan, maar veranderde van intercity steeds meer in een boemeltreintje. Hoewel de hoogtijdagen van de trekvaart al meer dan 100 jaar voorbij zijn, zijn er nog steeds sporen van dit verleden terug te vinden in de omgeving.

De lezing gaat nader in op het ontstaan en het reilen en zeilen van de Delflandse trekvaart, waarbij de nadruk ligt op de verbinding van Vlaardingen naar Maassluis en Delft.